Lunova, platformu kullanan herkesin anayasal temel hak ve özgürlüklerini korumak için hangi önlemleri alıyor?

Lunova henüz fikir ve yasal uyum çalışması aşamasında olan, çok erken aşamada bir sosyal girişimdir; platformun fiili üretimine ve yazılım geliştirme sürecine ancak bu yasal çalışmalar tamamlandıktan sonra başlanacaktır.

Gelecekte üretilecek olan Lunova platformunda, kullanıcıların ve tüm paydaşların anayasal temel hak ve özgürlüklerini (özellikle mahremiyet, bilgi edinme, adil yargılanma ve hak arama hürriyeti) korumak üzere tasarlanan teknik ve idari önlemler şunlardır:

1. Özel Hayatın Gizliliği ve Mahremiyet Hakkı (Anayasa Madde 20)

Kullanıcıların en hassas anayasal haklarından biri olan mahremiyet, platformun temel mimari felsefesini oluşturur:

• Rol Tabanlı Erişim Kontrolü (RBAC) ve Veri İzolasyonu: Kullanıcıların klinik geçmişleri ve terapi verileri ile sosyal alandaki etkileşimleri teknik olarak birbirinden tamamen izole edilir. Platformda görev alan gönüllülerin veya diğer kullanıcıların bu hassas klinik verilere erişimi teknik olarak kesinlikle engellenir.

• Rumuz (Takma Ad) ile Maskeleme: e-Devlet doğrulaması arka planda güvenli bir şekilde yapılırken, kullanıcılar sistem içinde yalnızca kendilerine atanan bir rumuz ile işlem yaparlar; böylece gerçek kimlikleri platform genelinde korunur.

2. Kişisel Verilerin Korunması İstemi (Anayasa Madde 20/3)

Kullanıcıların kendi verileri üzerinde geleceğe yönelik denetim sahibi olması hakkı korunur:

• Bilgilendirilmiş Açık Rıza: Kullanıcının şeffaf bir aydınlatma süreci sonrasında özgür iradesiyle vereceği açık rızası olmadan hiçbir veri işleme faaliyeti yapılmaz. İlk fazda e-Nabız entegrasyonu gibi dış sistem veri aktarımları yer almayacaktır.

• İşlemenin Sınırlandırılması ve Pasife Alma: Bağımlılık rehabilitasyonunun adli hassasiyeti nedeniyle adli makamlara bilgi sağlama yükümlülüğü (savcılık ve mahkeme taleplerini karşılayamama riskini önlemek için) bulunsa da, kullanıcılar verilerinin aktif sistemden çekilmesini talep edebilirler. Bu durumda veriler dondurulur, yapay zekâ veya sosyal analizlerden tamamen çekilir ve yalnızca adli bir merci talebinde ibraz edilmek üzere şifreli bir arşivde saklanır.

3. Hak Arama Hürriyeti ve Adil Yargılanma Hakkı (Anayasa Madde 36)

Platform, kullanıcıların hak kaybına uğramasını önleyecek ve hukuki süreçleri güvence altına alacak adli bilişim standartlarını barındırır:

• SHA-256 ve WORM Güvencesi: Kullanıcı verilerinin tahrif edilmesini, geriye dönük değiştirilmesini veya hukuki süreçlerde delil niteliğinin bozulmasını önlemek amacıyla tüm terapi ve klinik süreç kayıtları WORM (Write Once Read Many) formatında tutulur ve her kayıt SHA-256 hash algoritmasıyla zaman damgalı olarak mühürlenir. Bu sayede olası uyuşmazlıklarda tarafların haklarını adil bir şekilde savunabilmesi garanti altına alınır.

4. Kişi Hürriyeti ve Güvenliği (Anayasa Madde 19)

Kullanıcıların platform içerisinde güvende hissetmeleri ve her türlü suistimalden korunması hedeflenir:

• Akıllı İçerik Filtreleme: Sosyal etkileşim alanlarında kullanıcıları riske atabilecek illegal yönlendirmeler, ilaç isimlerinin paylaşımı veya platform dışı iletişim teklifleri NLP (Doğal Dil İşleme) tabanlı güvenlik filtreleriyle taranarak engellenir.

• Yaptırım ve Koruma Mekanizmaları: Ağır kural ihlallerinde, diğer kullanıcıların güvenliğini ve huzurunu korumak amacıyla TCKN bazlı kalıcı engelleme veya cihaz bazlı (IMEI) sistemden uzaklaştırma gibi caydırıcı teknik yaptırımlar uygulanır.

5. Yasal Uyum ve Hak Savunuculuğu Vizyonu

• Mevzuata Uyum Süreci: Platformun hukuk danışmanlığı gibi modülleri için Avukatlık Kanunu başta olmak üzere yürürlükteki mevzuat bariyerlerini aşmaya ve yasal engelleri kaldırmaya yönelik girişimler şu anda öncelikli olarak yürütülmektedir.

• Bağımsız Etik Denetim: Alınan tüm bu önlemlerin anayasal haklara ve insan hakları standartlarına uygunluğu, platform bünyesinde kurulacak olan Veri Gizliliği ve Etik Sorumlusu ile Etik Danışma Kurulu tarafından periyodik olarak denetlenecektir.