Lunova tarifnamesinde yer alan kademeli güvenlik katmanlarının ve Kontrollü Sosyal Alan’ın yasal dayanakları nelerdir?

Patent başvurusu yapılmış ve süreci devam eden (Açık Patent Başvuru No: 2026/006816) Lunova sistem mimarisindeki kademeli güvenlik katmanları ve Kontrollü Sosyal Alan (KSA), gücünü doğrudan Türk mevzuatının çizdiği yasal sınırlardan almaktadır.

Bu yapıların hukuki zeminini oluşturan temel yasal dayanaklar şunlardır:

1. Kontrollü Sosyal Alan’ın (KSA) Yasal Dayanakları

KSA, kullanıcıların kontrollü bir ekosistemde akran desteği almasını sağlarken, yasa dışı yönlendirmeleri ve nüks tetikleyicilerini önleyen bir siber kalkan olarak kurgulanmıştır.

• 5651 Sayılı Kanun (Yer Sağlayıcı Sorumluluğu): 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun uyarınca Lunova, kullanıcı içeriklerinin barındırıldığı alanlarda "Yer Sağlayıcı" konumundadır. Kanunun 5. maddesi yer sağlayıcıya içerikleri genel olarak denetleme yükümlülüğü vermese de, "Uyar-Kaldır" mekanizması uyarınca hukuka aykırı içeriklerden haberdar olunduğu an derhal müdahale etme yükümlülüğü yükler. KSA, bu uyar-kaldır mekanizmasının en hızlı ve hatasız şekilde işletilebilmesi için tasarlanmış yasal bir zorunluluk alanıdır.

• Türk Ceza Kanunu (TCK) Madde 190 (Uyuşturucu Maddeyi Kolaylaştırma ve Özendirme Suçu): TCK'nın 190/2. maddesi, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını alenen özendirmeyi veya bu maddelerin kullanılmasını kolaylaştırmayı suç saymaktadır. Lunova, platformunda bu suçun işlenmesini ve kullanıcıların nüks etmesini engellemek için proaktif bir siber güvenlik alanı (KSA) oluşturmakla hukuken yükümlüdür. KSA, TCK kapsamındaki bu ağır suçların platform içerisinde işlenmesini teknik olarak imkansız kılmak üzere kurgulanmıştır.

2. Kademeli Güvenlik Katmanlarının Yasal Dayanakları

Kullanıcıların e-Devlet doğrulamasıyla kaydedilmesinden, verilerin izole edilmesine ve değiştirilemez biçimde saklanmasına kadar olan kademeli güvenlik adımları şu mevzuatlara dayanır:

A. Birinci Katman: Kimlik Doğrulama ve Sorumluluk Sınırı

• 5651 Sayılı Kanun ve Adli Takip Zorunluluğu: İnternet ortamında işlenen suçların tespiti ve faillerin belirlenebilmesi adli makamların en temel talebidir. Lunova’nın kayıt aşamasında e-Devlet entegrasyonu ve doğrulaması kullanması, 5651 sayılı Kanun kapsamında adli makamlara doğru bilgi sağlama yükümlülüğünün (bilgi edinme taleplerinin karşılanması) ve sahte hesaplarla suça zemin hazırlanmasını önleme amacının yasal yansımasıdır.

B. İkinci Katman: Kişisel Verilerin Korunması ve İzolasyon

• 6698 Sayılı KVKK (Özel Nitelikli Kişisel Veriler): KVKK'nın 6. maddesi uyarınca kişilerin sağlığına ve biyometrik verilerine ilişkin bilgiler "özel nitelikli kişisel veri" statüsündedir ve işlenmesi çok sıkı güvenlik tedbirlerine bağlıdır.

• Lunova tarifnamesindeki çift katmanlı veri ayrımı (data decoupling) ve rol tabanlı erişim kontrolü (RBAC) direkt olarak KVKK’nın veri güvenliğine ilişkin idari ve teknik tedbirler rehberine dayanır. Gönüllülerin ve akranların kullanıcı kimliklerine veya klinik geçmişlerine erişiminin teknik olarak engellenmesi, KVKK'nın "yetkisiz kişilerin verilere erişiminin önlenmesi" ve "veri minimizasyonu" ilkelerinin yasal bir gereğidir.

C. Üçüncü Katman: Adli Bilişim ve Kayıt Güvenliği

• 5651 Sayılı Kanun Madde 5 (Trafik Bilgisi Saklama): Yer sağlayıcılar, barındırdıkları hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini (IP adresleri, port bilgileri, zaman damgaları vb.) doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini koruyarak saklamakla yükümlüdür.

• Adli Bilişim Standartları: Sistemde logların geriye dönük değiştirilemeyen WORM (Write Once Read Many) formatında saklanması ve SHA-256 hash algoritmalarıyla zaman damgalı olarak mühürlenmesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) uyarınca dijital delillerin mahkemede "kesin ve tahrif edilmemiş delil" olarak kabul edilmesinin yasal şartıdır.