Platformdaki kullanıcı onay (aydınlatma ve rıza) süreçleri KVKK ve Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne en uygun şekilde nasıl tasarlanmıştır?

Lunova henüz fikir ve yasal uyum çalışması aşamasında olan, çok erken aşamada bir sosyal girişimdir. Platformun yazılım geliştirme, kodlama ve fiili üretim süreçlerine ancak bu yasal/etik uyum çalışmaları tamamlandıktan ve hukuki zemin tamamen inşa edildikten sonra başlanacaktır.

Gelecekte hayata geçirilmesi planlanan Lunova platformunda kullanıcı onay (aydınlatma ve rıza) süreçleri, 6698 sayılı KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) ve Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (UNICEF) standartlarına en üst düzeyde uyum sağlayacak şekilde, "koşullu ve kademeli" bir mimariyle tasarlanmıştır:

1. Kademeli ve Katmanlı Aydınlatma Metodu (KVKK Madde 10 Uyumu)

Geleneksel platformlardaki gibi kullanıcının önüne okunamayacak uzunlukta, tek bir hukuki metin (Kullanıcı Sözleşmesi + KVKK onayı bir arada) sunulması yasal olarak geçersizdir. Lunova'da bu süreç katmanlı olarak yürütülür:

• Katmanlı Aydınlatma (Layered Privacy Notice): Kullanıcı ilk üyelik ekranında en basit, anlaşılır ve sade dille yazılmış kısa bir özet metin görür. Detaylı teknik ve hukuki detaylar (veri saklama süreleri, haklar, adli veri paylaşım sınırları) alt sekmelerde "Merak Ettikleriniz" başlığıyla şeffafça sunulur.

• Amaçla Sınırlılık ve Ayrı Onaylar: Kullanım Koşulları, KVKK Aydınlatma Metni ve Özel Nitelikli Verilerin (sağlık/bağımlılık geçmişi verileri) işlenmesine yönelik Açık Rıza beyanları birbirinden tamamen bağımsız kutucuklar (checkbox) olarak tasarlanmıştır. Kullanıcı birini onaylarken diğerini reddetme özgürlüğüne sahiptir.

2. Çocuklar İçin Veli/Vasi Odaklı İki Aşamalı Onay (Çocuk Hakları Sözleşmesi & KVKK Uyumu)

BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin çocuğun korunması (Madde 3 ve 24) ilkeleri ile Türk Medeni Kanunu ve KVKK'nın fiil ehliyeti kuralları uyarınca, 18 yaş altındaki kullanıcıların kendi başlarına verdikleri rıza hukuken geçersizdir.

• e-Devlet Tabanlı Veli Doğrulaması: 18 yaş altındaki bir çocuk kullanıcı sisteme kaydolmak istediğinde, süreç doğrudan veli onay mekanizmasına yönlendirilir. e-Devlet kapısı entegrasyonu üzerinden velinin/vasinin kimliği ve velayet hakkı doğrulanır.

• Veli Aydınlatma ve Rıza Ekranı: Velinin önüne, çocuğun özel nitelikli sağlık verilerinin (bağımlılık geçmişi, KSA etkileşimleri) hangi siber güvenlik sınırları (çift katmanlı veri izolasyonu) ve siber kalkanlar (NLP filtreleri) altında işleneceğini gösteren, velilere özel hazırlanmış bir aydınlatma ve açık rıza onay ekranı gelir. Veli dijital onayı vermeden çocuğun hesabı aktif edilmez.

• Çocuğun "Anlayabileceği" Dil (Katılımcılık İlkesi): Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 12. maddesi (çocuğun görüşlerine değer verilmesi) uyarınca, çocuk kullanıcının önüne de onun yaş grubuna (örneğin 12-15 veya 15-18 yaş) uygun, görsellerle desteklenmiş, sadeleştirilmiş bir "Bilgilendirme Metni" sunulur. Amaç, çocuğun kendi verilerinin nasıl korunduğunu algılamasını sağlamaktır.

3. Özel Nitelikli Sağlık Verilerinde "Aktif ve Özgür" Rıza

KVKK'nın 6. maddesi gereği sağlık verileri açık rıza olmaksızın işlenemez. Lunova’da bu rıza süreci pasif (varsayılan olarak işaretli kutucuklar) değil, tamamen aktif eyleme dayalıdır:

• Açık Rıza Koşulu: Kullanıcı onay kutucuğunu bizzat işaretlemek zorundadır. Rıza metinlerinde "Platformu kullanabilmek için bu rızayı vermek zorundasınız" gibi dayatmalara yer verilmez.

• Gönüllü Paylaşım ve Kolay Geri Çekme: Kullanıcı dilediği an profil ayarlarından açık rızasını tek bir tuşla geri çekme hakkına sahiptir. Rıza geri çekildiğinde, KVKK standartlarına uygun olarak, yasal olarak saklanması zorunlu olan adli trafik logları (5651 kapsamında WORM olarak kilitlenen IP/Port verileri) hariç tüm özel nitelikli etkileşim verileri sistemden tamamen silinir veya anonimleştirilir.

4. Gönüllü ve Akran İlişkilerinde "Rol Tabanlı" Veri Gizliliği

Onay süreçlerinde kullanıcıya, verilerinin kimler tarafından görülebileceği şeffafça taahhüt edilir:

• Kullanıcı aydınlatma metninde; platformda görev alan gönüllü akranların veya moderatörlerin, kendi hassas geçmişlerine veya klinik verilerine erişemeyeceğini, bu verilerin sadece yapay zekâ motoru tarafından tamamen anonim (maskelenmiş) olarak işleneceğini bilerek onay verir. Bu sayede rıza süreci, kullanıcının ruhsal güvenliğini koruyan en şeffaf düzeyde tamamlanmış olur.